Quentin Tarantino là một trong những người làm phim xuất sắc nhất trong khoản viết thoại, chủ yếu là vì thoại của ông ấy luôn bao gồm 3 yếu tố được liệt kê dưới đây.

Nếu bạn là người yêu thích những bộ phim với những nhân vật lanh lợi, những đoạn đối thoại thông minh, thì hẳn Quentin Tarantino là một trong những cái tên nằm trong danh sách yêu thích nhất của bạn. Từ Pulp Fiction cho đến The Hateful Eight, các phim của đạo diễn này được viết rất tốt, hài hước và hồi hộp – nhưng chúng cũng vô cùng dài dòng.

Nhưng, chờ đã, chẳng phải rằng tiêu chuẩn trong điện ảnh là “show, don’t tell?” có phải không? Tarantino cho nhân vật của ông ấy nói nhiều vãi, phải không? Uhm… đó là sự thật.

Phim của ông ấy thường có xu hướng chứa nhiều đoạn hội thoại, đối với những phim khác thì hẳn là tiêu rồi, tuy vậy, phim của Quentin Tarantino thì vẫn cứ hút người xem. Tại sao?

Trong video dưới đây, Henry Sharpe của The Closer Look sẽ phân tích cách Tarantino làm cho những câu thoại trở nên cực kỳ thú vị, biến thoại thành một công cụ kể chuyện và tạo sự giải trí cho khán giả, thúc đẩy họ trở nên hăng hái hơi và ngồi trên ghế lâu hơn.

https://youtube.com/watch?v=XATONsyKml0%3Ffeature%3Doembed

Lời hứa hẹn

Công cụ kể chuyện này, do Sharpe tạo ra, tên tiếng anh là “the pledge”. Nó giống như cái móc câu, the pledge là một lời hứa với khán giả rằng một sự kiện lớn sẽ diễn ra trong cảnh. Tarantino dùng cái này để mở đầu cho rất nhiều cảnh, kể cả cảnh mở đầu của Pulp Fiction, khi Honey Bunny và Pumpkin đang ngồi tại bàn ăn.

Câu thoại đầu tiên do Pumpkin (Tim Roth thủ vai), rất đơn giản như sau:

“Forget it. It’s too risky.”
(Quên bà nó đi. Nguy hiểm lắm.)

Và ngay lập tức, khán giả mắc câu. Cái gì nguy hiểm? Tụi nó đang định làm gì? Có phải là một việc xấu không? Nó có nguy hiểm không? Họ là ai và họ toan tính cái gì? Tarantino kéo bạn vào phim chỉ với 5 chữ, 5 chữ hết sức kinh tế, với sức truyền tải cao và vô cùng thông minh.

Nhưng hãy nhớ, lời hứa hẹn không chỉ là cái móc câu. Một cái móc câu chỉ thu hút sự chú ý của bạn và kéo bạn vào đó thôi, đúng không? Giống như cảnh mở đầu trong phim Reservoir Dogs, câu thoại đầu tiên mà Mr. Pink (do Tarantino đóng) là:

“Let me tell you what ‘Like a Virgin’ is about. It’s all about a girl who digs a guy with a big dick.”
(Để tao kể cho tụi mày nghe bài “Like a Virgin” nói về cái gì nhé. Nó là chuyện một đứa con gái ve vãn một gã ch*m to.)

Bạn thấy sự khác biệt chưa? Cái móc câu là cụm từ “big dick”/ Chúng ta nghe “big dick” và chúng ta tự hỏi: “Cái gì vậy? Ai đang nói về big dick vậy?”. Lời hứa hẹn ít gây shock cho các giác quan của chúng ta nhưng lại khơi gợi trí tuệ của chúng ta rất nhiều.

https://youtube.com/watch?v=Jomr9SAjcyw%3Ffeature%3Doembed

Ẩn ý

Ẩn ý là một phần quan trọng của việc viết kịch bản nói chung, nhưng Tarantino là một chuyên gia hết sức ‘quái’ trong việc áp dụng công cụ này trong kịch bản của mình.

Ẩn ý là gì? Về cơ bản thì nó là ý nghĩa phía sau những điều mà nhân vật nói. Một cặp đôi đang cãi nhau trong bữa tối. Nghe thì có vẻ như đó chỉ là những tranh cãi bình thường mà người ta thường có.

Người phục vụ hỏi họ có muốn gọi đồ tráng miệng hay không, nhưng họ lại kêu tính tiền. Bạn thấy gì không? Bằng cách yêu cầu tính tiền, họ ngụ ý rằng họ không muốn tiếp tục nói chuyện với nhau nữa.

Thay vì nói thẳng toẹt: “Anh biết gì không, Bill, tôi chịu đựng đủ rồi. Tôi không muốn nói chuyện với anh nữa. Tôi muốn về nhà”. Nói như thế này thì vừa ngớ ngẩn vừa chán.

Có rất nhiều ví dụ về việc Tarantino sử dụng ẩn ý để thông báo cho khán giả, một trong những cảnh yêu thích của tôi trong Inglourious Basterds là khi Hans Landa ngồi cùng Shoshanna, anh ta order sữa. Điều này gợi nhớ lại ngày cũ tại trang trại Perrier LaPadite, Hans Landa cũng yêu cầu uống một cốc sữa. Thật ra Landa làm điều này chỉ để tìm hiểu xem liệu Shoshanna có phải là thành viên trong gia đình Do Thái nằm trốn dưới sàn nhà tại trang trại Perrier LaPadite năm xưa hay không.

Nếu không có ẩn ý, cảnh này sẽ cực kỳ chán. Landa không nói: “Ê, tôi biết cô là người trốn thoát khỏi trang trại của LaPadite đấy!”.

Thay vào đó, Tarantino đưa dao găm vào trong lời nói của Landa, ẩn ý nằm bên dưới những câu nói thông thường và kích hoạt bối cảnh, cũng như tạo ra sự căng thẳng. Chúng ta biết rằng, khi anh ta nói, miệng anh ta liến thoắng, nhưng thay vì bóp cò, anh ta chờ đợi.

https://youtube.com/watch?v=8eJPgA9wECU%3Ffeature%3Doembed

Sự hồi hộp

Công cụ cuối cùng khiến cho phần thoại trong những phim của Tarantino trở nên tuyệt vời là sự hồi hộp. Có nhiều cách để xây dựng sự hồi hộp trong phim, bao gồm: chuyển động máy quay, dựng phim và ánh sáng, nhưng người đạo diễn này lại điêu luyện trong việc sử dụng các đoạn hội thoại, hầu hết là giữa hai người, xây dựng sự căng thẳng và sự chờ đợi trong một cảnh. Tarantino làm điều này trong nhiều cảnh của Pulp Fiction, như đoạn độc thoại “Ezekiel 25:17” của Jules và cảnh “Bad Motherfucker” giữa anh ta và Pumpkin tại bàn ăn.

Tuy nhiên, những cảnh này, dù tạo được sự hồi hộp, nhưng lại không sử dụng một yếu tố then chốt mà Alfred Hitchcock gọi là “lý thuyết bom”, là hành động cung cấp thông tin cho khán giả về những điều mà nhân vật không biết, giống như quả bom bên dưới một cái bàn, nơi mọi người đang ngồi và thảo luận về bóng chày.

Khán giả bị buộc phải hồi hộp lo lắng chờ đợi, quan sát các nhân vật trên màn hình đang ở giữa những nguy hiểm, chết đến nơi rồi mà mà không mảy may nghi ngờ gì cả.

Một lần nữa, Inglourious Basterds là một ví dụ điển hình về cách Tarantino ném một quả bom vào cảnh và buộc khán giả phải xem cho đến khi đồng hồ hẹn giờ chạy đến số không, bao gồm cảnh ở nhà hàng mà chúng ta nhắc đến ở trên, và chúng ta cũng thấy nó trong cảnh tại pub, nơi Lt.

Archie Hicox, một gián điệp người anh ngồi xung quanh các quân nhân Đức, gọi 3 ly whisky bằng cách giơ ngón trỏ, ngón giữa và ngón đeo nhẫn. Major Hellstrom nhận thấy rằng đây không phải là thói quen của người Đức, điều này có nghĩa là vai trò điệp viên đã bị lộ tẩy – nhưng không phải ngay lập tức.

Tarantino kéo dài thời điểm đó. Khán giả biết rằng Hellstrom đã nhận ra Hicox là một điệp viên, nhưng Hicox, cũng như những người khác, không biết điều này. Nó tạo ra một sự căng thẳng khủng kiếp, khiến ban phải theo dõi cho đến khi Tarantino nhận chìm mọi thứ trong bể máu ở cuối cảnh.

Nguồn: No Film School

Pixel Factory sưu tầm và biên dịch